Tag Archives: temperatura człowieka

Mechanizmy termoregulacji

termo5

Kiedy następuje obniżenie temperatury otoczenia, natychmiastowo organizm ludzki uwalnia mechanizmy termoregulacji biologicznej. Do tego wymaga jest synchronizacja układu sercowo ? naczyniowego, wewnątrzwydzielniczego, a także procesów metabolicznych. Na celu ma to utrzymanie homeostazy temperaturowej, czyli zwiększenie produkcji ciepła przy jednoczesnym zmniejszeniu jego oddawania. Jest to stan niezależny od wpływu otoczenia, w związku z tym wymaga regulacji parametrów wewnętrznych, takich jak: pH krwi i płynów ustrojów, ciśnienia tętniczego krwi, ciśnienia osmotycznego, ciśnienia parcjalnego tlenu i dwutlenku węgla we krwi, objętości płynów ustrojowych, stężenia związków chemicznych w płynach ustrojowych oraz temperatury ciała. Stałocieplność, którą wykazuje człowiek jest niezbędna między innymi do prawidłowego działania systemu nerwowego. Ta stałość temperatury dotyczy narządów klatki piersiowej, krwi, jamy brzusznej oraz wnętrza głowy. U osoby zdrowej, bez względu na warunki środowiska zewnętrznego, wynosi ona od trzydziestu sześciu do trzydziestu siedmiu i dwóch kresek stopni Celsjusza. Od czynników zewnętrznych zależy z kolei temperatura kończyn i warstw powierzchniowych. Przyczynia się do tego mikrokrążenie i zmiany intensywności komórkowych procesów metabolicznych, prowadzące do wytwarzania ciepła. Przy właściwie działającym ośrodku termoregulacji zarówno wysoka temperatura, jak i ta niska będą uruchamiać mechanizmy obronne, które za zadanie mają powrót do normalnego stanu. Mechanizm termoregulacji w naszym organizmie odpowiada za przystosowanie odpowiedniej temperatury naszego ciała. Jego zadaniem jest odpowiednia produkcja ciepła tak, aby przystosować nasze ciało do panujących warunków w otoczeniu. Choroba czy hipotermia, czy hipertermia powodują zmiany temperatury ciała, które możemy odczuwać na różne sposoby.

Stan gorączki

termo1

Gorączka to stan, który pojawia się przy wystąpieniu choroby. Polega na zwiększeniu temperatury ciała. Jest to odpowiedź ze strony organizmu na atak związany z działaniem różnego rodzaju bakterii, wirusów i grzybów. Uznaje się za stan podgorączkowy u człowieka taki stan, kiedy to temperatura ciała nie przekracza trzydziestu ośmiu stopni, a przekroczyła trzydzieści siedem stopni Celsjusza. Po przekroczeniu trzydziestu ośmiu stopni mówi się o gorączce. Temperaturę mierzy się za pomocą termometru lekarskiego, zwykle w czterech miejscach: pod pachą gdzie prawidłowa temperatura wynosi trzydzieści sześć i sześć stopnia Celsjusza, w jamie ustnej gdzie prawidłowa temperatura powinna wynosić trzydzieści sześć i dziewięć stopni Celsjusza, w odbytnicy, kiedy temperatura właściwa to trzydzieści siedem jeden stopnia Celsjusza oraz w uchu, kiedy temperatura właściwa również wynosić powinna trzydzieści siedem jeden stopnia Celsjusza. Najbardziej dokładnym pomiarem jest metoda raktalna, stosowana w odbytnicy, którą używa się wobec niemowląt. Za najmniej dokładny uważa się pomiar pod pachą. Mechanizm powstawania gorączki polega na dostaniu się do organizmu pirogenów pochodzenia zewnętrznego. Kiedy dostaną się one do mózgu, gdzie się znajduje się ośrodek termoregulacji ?punkt nastawczy? zmienia się na wyższy, co doprowadza w konsekwencji do zwiększenia się temperatury organizmu. Organizm rozpoczyna wtedy intensywne produkowanie ciepła. Mechanizmy obronne organizmu z kolei ulegają zwiększeniu. Gorączka występująca w naszym organizmie jest spowodowana pojawieniem się pirogenów o pochodzeniu zewnętrznym. Powodują one, że nasz układ termoregulacji zostaje przestawiony na poziom wyższy przez to następuje zwiększenie temperatury ciała. Wówczas wstrzymywana jest utrata ciepła z organizmu. Gorączka może być również powodem ciąży, owulacji lub wysiłku fizycznego.

Hipotermia u człowieka

termo4

Obniżenie temperatury wewnętrznej organizmu u człowieka to taki stan, kiedy to temperatura ciała spada poniżej trzydziestu pięciu stopni Celsjusza. Mamy z tym do czynienia wtedy, kiedy ma miejsce zbyt szybkie ochłodzenie organizmu odnośnie do jego zdolności wytwarzania ciepła. Jest to uwarunkowane działaniem zimnego powietrza. Przede wszystkim dzieje się tak wtedy, kiedy mamy do czynienia z zimną wodą lub zahamowaniem procesów przemiany materii. Warto wiedzieć o tym, że przechłodzenia i odmrożenia mogą zdarzyć się również w temperaturze powyżej zeru stopni Celsjusza. Do wychłodzenia może przyczynić się też niska temperatura w połączeniu z zimnym wiatrem. Wszystko to będzie również uzależnione od ogólnego stanu zdrowia konkretnego człowieka. Pierwszym stadium wychłodzenia jest okres obronny, kiedy to temperatura ciała wynosi od trzydziestu czterech do trzydziestu sześciu stopni Celsjusza. Skóra wtedy staje się blada, wargi sine, tętno i oddech przyspieszone. Pojawiają się dreszcze, dezorientacja i niepokój. Drugie stadium to stadium wyczerpania. Temperatura waha się od dwudziestu siedmiu do trzydziestu czterech stopni Celsjusza. Pojawia się kurczowe drżenie mięśni, inne objawy nasilają się, może nastąpić utrata przytomności. Trzecie stadium, czyli letarg, kiedy temperatura ciała spada poniżej dwudziestu pięciu stopni Celsjusza. Może dojść wtedy do zgonu. Z uwagi na swoje właściwości hipotermię wykorzystuje się również w medycynie, kiedy chodzi o stany z nieprawidłowym metabolizmem. Hipotermia to obniżanie temperatury wewnętrznej organizmu. U człowieka hipotermia występuje, gdy temperatura ciała człowieka spada poniżej 35 stopni. Jest to spowodowane brakiem możliwości wyprodukowania przez ciało odpowiedniej ilości ciepła przy szybkim chłodzeniu organizmu. Utrzymywanie stałej temperatury ciała jest możliwe dzięki termoregulacyjnym zdolnością organizmu.

Stany patofizjologiczne

termo3

Ośrodek termoregulacji w organizmie ludzkim odpowiedzialny jest za ustalenie odpowiedniej temperatury, a także podjęcie decyzji mających na celu ustalenia co do działania albo do jej obniżenia albo podwyższenia. W przypadku, kiedy człowiekowi przydarzy się jakakolwiek infekcja, naturalnie temperatura jego ciała wzrasta. Oznacza to jedynie tyle, że ośrodek termoregulacji podwyższa swój tak zwany ?set point? na wyższy. Występuje wówczas hipotermia, kiedy to intensywnie produkowane jest ciepło. Objawia się to między innymi drżeniem mięśni. Stan ten utrzymuje się do momentu osiągniecia przez organizm takiej temperatury, jaką wyznaczył ośrodek termoregulacji. Jeżeli zostaną podane leki przeciwgorączkowe, to ?punkt nastawczy? obniży się. Wówczas do czynienia mamy z chwilową hipertermią. Intensywna utrata ciepła może objawiać się poprzez pocenie. Inne stany, jakie wyróżnia się, kiedy mówimy o stanach patofizjologicznych odnośnie ośrodka termoregulacji to gorączka oraz anapireksja. Anapireksja różni się od hipertemii, ponieważ pojawia się ona, kiedy chodzi o dobroczynne zagospodarowanie tlenu, przykładowo w warunkach wysokogórskich. Wtedy to stan korzystny dla organizmu. Organizm stara się wtedy kontrolować temperaturę, jaką narzucił ośrodek termoregulacji. Hipertermia i hipotermia to stany, które są najbardziej niebezpieczne dla zdrowia człowieka. Dobrze mieć chociaż minimalne pojęcie o tych poszczególnych stanach, by można było podjąć odpowiednie działania, kiedy nam się przytrafią. Strukturą nerwową, która odpowiada za ustalanie odpowiedniej temperatury jest ośrodek termoregulacji. Podejmuje on decyzję o działaniach, które mają obniżyć lub podnieść temperaturę. Ośrodek termoregulacji kontroluję temperaturę, która została narzucona organizmowi w czasie gorączki i anapireksji. Hipotermia jest stanem, który niezależnie od narzucanej temperatury nie jest zdolny do utrzymania ciepła.

Czym jest termoregulacja?

termo5

Termoregulacja jest takim pojęciem, które bezpośrednio odwołuje się do organizmu ludzkiego. Dlatego dobrze będzie się zaznajomić z tym, czym ona w ogóle jest. Otóż, jest to taki stan organizmu, który pozwala na utrzymanie optymalnej temperatury. U ludzi można wyróżnić dwa typy termoregulacji. Mianowicie, chodzi o termoregulację behawioralną i fizjologiczną. Termoregulacja behawioralna to termoregulacja świadoma. Chodzi tutaj chociażby o ubieranie się odpowiednio do warunków pogodowych. Termoregulacja fizjologiczna z kolei polega na takich odruchach bezwarunkowych, które przytrafiają się człowiekowi adekwatnie do temperatury otoczenia. Na przykład są to dreszcze występujące przy obniżeniu temperatury czy też pocenie się w momencie, kiedy temperatura jest zbyt wysoka. Wymiana ciepła z otoczeniem pojawia się wtedy, kiedy temperatura otoczenia różni się od temperatury organizmu. Wewnętrznymi mechanizmami odpowiedzialnymi za wydzielanie ciepła w organizmie ludzkim są: wątroba jako główny narząd ogrzewający krew, skurcze mięśniowe powodujące wzrost temperatury, zwiększenie lub spadek aktywności tarczycy oraz cykle jałowe charakterystyczne dla brunatnej tkanki tłuszczowej. Z kolei odpowiedzialne za ograniczenie ?ucieczki? ciepła z organizmu są powietrze w nozdrzach czy tkanka tłuszczowa. Oddawanie ciepła do otoczenia zależy od kurczenia lub rozkurczania się naczyń krwionośnych skóry czy wcześniej wspomniany proces pocenia się. Warto zapewne mieć tego pełną świadomość na co dzień. Termoregulacja, czyli zdolność do utrzymywania temperatury ciała występuje najczęściej u ptaków i ssaków. U człowieka występują dwa rodzaje termoregulacji. Termoregulacja behawioralna to ubieranie się świadomie do warunków i temperatury otoczenia. Termoregulacja fizjologiczna jest oparta na odruchach bezwarunkowych takich jak mp. pocenie się, dreszcze. Wymiana ciepła może następować za pomocą promieniowania, parowania, przewodzenia lub konwekcji.