Artykuły z działu: Układ krwionośny

Leczenie wad serca

krwionosny-4

Przede wszystkim wady serca leczy się za pomocą metod chirurgicznych. Korekcja wady ma za zadanie przywrócić prawidłowy przepływ krwi oraz warunków hemodynamicznych w sercu. Jeśli chodzi o wady zastawkowe, wykonuje się bardzo często komisurotomię lub wszczepia się biologiczne zastawki serca, które najczęściej są pochodzenia zwierzęcego. Wszczepia się również zastawki sztuczne. Najważniejsze jest, żeby korekcję kardiochirurgiczną wykonywać przed rozwojem wtórnego nadciśnienia płucnego. To istotne, ponieważ podwyższenie ciśnienia krwi w krążeniu małym może wywołać nieodwracalne zmiany przerostowe w ścianie naczyń płucnych. Wówczas zaś dojdzie do upośledzenia dyfuzji gazów w płucach. W celu ocenienia stanu naczyń płucnych stosuje się w niektórych ośrodkach kardiochirurgicznych diagnostyczną oligobiopsję płuca, a także specjalne pomiary morfometryczne oceniające grubość samych naczyń płucnych. W niektórych przypadkach stosuje się także przezskórne, a nawet i wewnątrzmaciczne leczenie wad serca. W przypadku nabytych wad serca kardiochirurdzy zazwyczaj starają się najpierw ustabilizować stan pacjenta i wyleczyć chorobę główną, która stała się przyczyną wystąpienia wady przy jednoczesnym leczeniu farmakologicznym oraz zachowawczym w odniesieniu do powstałej wady. Następuje znaczna zmiana, jeśli chodzi o dotychczasowe nawyki pacjenta. Musi on pogodzić się, iż jego tryb życia stanie się zupełnie inny aniżeli do tej pory. Pacjent pozostaje pod stałą opieką poradni kardiochirurgicznej. Obecnie istnieją już możliwość, które pozwalają na leczenie wad serca nie tylko u dorosłych osób. Leczone są także dzieci, ale również nawet płód. Nowoczesne metody leczenia wad serca nie potrzebują już otwierania klatki piersiowej, jak to bywało dawniej. Wówczas osoby starsze nie były kwalifikowane do zabiegów i umierały. Aktualnie jest możliwe leczenie osób starszych, dzięki czemu potrafią dożyć dłużej.

Wrodzone wady serca

krwionosny-9

Przyjmuje się, że wrodzone wady serca w Europie rozpoznawalne są u około jednego procenta urodzonych noworodków. W Polsce to przyczyna co drugiego zgonu noworodków. W dziewięćdziesięciu procentach przyczyna powstania wrodzonych wad serca jest nieznana. Pozostałe związane zaś są z czynnikami genetycznymi. W takim samym stopniu mutacje pojedynczego genu, jak i anomalie chromosomalne mają wpływ na powstanie poszczególnych defektów. Bardzo często wrodzone wady serca współwystępują z innymi zespołami wrodzonymi. Wykazano zależność pomiędzy pojawianiem się wad serca u dzieci, a ich wcześniejszym występowaniem w rodzinie. Także istnieje możliwość wystąpienia tych chorób, kiedy matka w pierwszym trymestrze ciąży chorowała na różyczkę oraz zażywała niektóre leki lub nadużywała alkoholu. Inne czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia wad serca u noworodka to: nieuregulowana cukrzyca matki w trakcie ciąży, padaczka czy toczeń rumieniowaty układowy.  Wrodzone wady serca klasyfikuje się w oparciu o obecność lub brak charakterystycznych objawów klinicznych. Są to: wady wczesnosinicze, późnosinicze oraz bezsinicze. Poza tym, wyróżnia się zmiany w oparciu o opis zmian anatomicznych, jakie odnoszą się do zaburzeń określonego etapu rozwoju płodowego serca. Wśród wad wrodzonych serca można wyróżnić na przykład: koarktację aorty, czyli zwężenie jej łuku, zwężenie aorty, wrodzone zwężenie lewego ujścia żylnego, wrodzoną niedomykalność zastawki dwudzielnej oraz zarośnięcie zastawki trójdzielnej. Przyczynę powstania wrodzonej wady serca są nieznane. Najczęściej spotykanymi wadami serca są: koarktacja aorty, zwężenie aorty, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, tetralogia Fallota, wspólny pień tętniczy. Aktualne metody leczenia serca pozwalają wcześniej wygrywać problemy ze sercem i odpowiednio działać w celu wyleczenia tej wady.

Nabyte wady serca

krwionosny-8

Nabyte wady serca występują najczęściej w przypadku przebytego zapalenia wsierdzia w trakcie choroby reumatycznej.  Inne przyczyny nabytych wad serca mogą mieć podłoże bakteryjnego zapalenia wsierdzia, czy zapalenia wsierdzia w czasie tocznia rumieniowatego. Przyczyną niezapalną niedomykalności, a następnie zwężenia zastawki jest idiopatyczne wapnienie pierścienia ścięgnistego tej zastawki. To często zdarza się u osób, które chorują na nadciśnienie tętnicze. Także w wyniku dysfunkcji mięśni brodawkowatych lewej komory serca może się pojawić niebezpieczeństwo wystąpienia nabytej wady serca. Jest to możliwe na przykład podczas choroby niedokrwiennej serca. Zapalenie reumatyczne wsierdzia najczęściej dotyczy lewej komory serca, dlatego nabyte wady obejmują zastawkę dwudzielną bądź półksiężycową aorty. W zastawkach prawej komory serca rzadko dochodzi do powstania wad nabytych, czyli organicznych. Może się tak jednak zdarzyć właśnie przy toczniu rumieniowatym. Czynnościowe wady nabyte serca pojawiają się wtedy, kiedy ma miejsce przerost serca. Taka a nie inna konfiguracja serca w przebiegu nadciśnienia w tętnicach dużego układu krążenia czy też w tętnicach płucnych może doprowadzić do powstania wad. Na skutek tego rozszerzą się pierścienie ścięgniste zastawek i dojdzie do ich niewydolności. Najczęściej występujące nabyte wady serca to: zwężenie zastawki mitralnej, niedomykanie zastawki mitralnej, zespół wypadania płatka zastawki mitralnej oraz niedomykalność zastawki trójdzielnej. Przyczynami nabytej wady może być zapalenie wsierdzia w wyniku choroby reumatycznej, ale również nabyte wady serca pojawiają się z powodu bakterii wsierdzia. Najczęściej pojawiającymi się nabytymi wadami serca są: niedomykalność zastawki mitralnej, zwężenie zastawki mitralnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej i aortalnej. Obecne sposoby leczenia umożliwiają odpowiednie leczenie, które pozwala wyleczyć taką wadę.

Choroby układu krwionośnego oraz definicja wad serca

krwionosny-7

Można rozróżnić wiele chorób układu krwionośnego. Najbardziej znane z nich to: tętniaki, żylaki, miażdżyca, żylna choroba zakrzepowo ? zatorowa, zakrzepowo ? zarostowe zapalenie tętnic, choroba Kawasakiego, choroba Raynauda oraz zespół Takayasu. Zasadniczy podział, jeśli chodzi o wady serca to podział na wady wrodzone oraz na wady nabyte. Wady nabyte to wady zastawkowe, z kolei wady wrodzone to wady, jakie dotyczą innych struktur serca. Rzadko odnoszą się one do zastawek. Zastawkowe wady serca dzieli się na wady proste, czyli niedomykalności i zwężenia oraz na wady zastawkowe złożone, przy których występuje niedomykalność ze zwężeniem w jednej zastawce. Również wyróżnia się wady zastawkowe kombinowane, czyli te, gdzie wada dotyczy dwóch różnych zastawek. Wady zastawkowe serca dzieli się także na wady organiczne, kiedy to występują zmiany patologiczne w obrębie zastawek czy też w aparacie ścięgnistym zastawek. Wady czynnościowe są wadami wtórnymi, które bezpośrednio powiązane są ze skutkami nieprawidłowej pracy serca albo nieprawidłową funkcją mięśni brodawkowatych. Przez samo pojęcie wady serca uznaje się wrodzoną lub nabytą nieprawidłowość anatomiczną w budowie serca, która polega na nieobecności nieprawidłowych połączeń pomiędzy jamami serca lub dużymi naczyniami, które bezpośrednio do nich uchodzą. Definicja ta odnosi się także do nieprawidłowej budowy i funkcji w pracy zastawek serca. Wrodzone wady serca związane są z nieprawidłową organogenezą w czasie rozwoju płodu. Przeważającymi przyczynami zgonów w naszym kraju są choroby układu krążenia. Najczęstszymi chorobami, jakie występują, są nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, zawał serca, udar mózgu i niewydolność serca. Nieodpowiednie dbanie o nasz układ krążenia może spowodować o to takie choroby. Przede wszystkim należy regularnie się badać, aby móc za wczas wykryć komplikacje.

Unerwienie serca

krwionosny-6

Unerwienie serca jest dwojakiego rodzaju, współczulne i przywspółczulne. Jeśli chodzi o unerwienie współczulne, to zapewniają je: nerw sercowy szyjny górny odchodzący od zwoju szyjnego górnego, nerw sercowy szyjny środkowy odchodzący od zwoju szyjnego środkowego, nerw sercowy szyjny dolny od zwoju szyjnego dolnego oraz nerwy sercowe piersiowe. Z kolei, unerwienie przywspółczulne serca gwarantują: gałęzie sercowe górne od części szyjnej nerwu błędnego, gałęzie sercowe piersiowe od części piersiowej nerwu błędnego oraz gałęzie sercowe dolne od nerwu krtaniowego wstecznego. Dlatego specjaliści zajmujący się układem krążenia różnicują unerwienie współczulne, wtedy, kiedy jest mowa o nerwach oraz unerwienie przywspółczulne, kiedy mówi się o gałęziach. Nerwy oraz gałęzie mogą ułożyć się w dwie grupy: powierzchowną, czyli obejmującą nerwy współczulne. Jest to splot sercowy powierzchowny oraz głęboką. Są to gałęzie przywspółczulne oraz chodzi o splot sercowy głęboki. Sploty te przechodzą wzajemnie w splot wieńcowy lewy i prawy. To w nich występuje sporo zwoi sercowych, gdzie następuje przełączenie przywspółczulnych włókien przedzwojowych na zazwojowe. Jeśli chodzi o podział czynności, to unerwienie współczulne przyspiesza rytm pracy serca, a unerwienie przywspółczulne zwalnia ten rytm. Dlatego oba te rodzaj unerwienia są w takim samym stopniu ważne. Nie można bagatelizować roli żadnego z nich, gdyż wykazują oddziaływanie, kiedy chodzi o tempo, w jakim pracować będzie serce każdego dnia. Nasze serce jest bardzo dobrze unerwionym narządem. Unerwiają go włókna nerwowe wegetatywnego układu współczulnego. Układ nerwowy ma wpływ na czynność naszego serca poprzez zmianę siły jego skurczów, częstotliwości skurczy, przewodzenia stanu czynnego i pobudliwości. Zakończenia nerwów współczulnych produkują acetylocholinę, która ma właściwości odwrotne od tych, co ma noradrenalina.

Unaczynienie serca

krwionosny-5

Unaczynienie tętnicze serca pochodzi od tętnic wieńcowych, prawej oraz lewej. Tętnica wieńcowa prawa znajduje początek w prawej zatoce aorty. Przebiega między prawym uszkiem a prawym stożkiem tętniczym, a następnie w bruździe wieńcowej między prawym przedsionkiem a prawą komorą. Wchodzi tym samym na przeponową powierzchnię serca, dochodząc do jego koniuszka, gdzie w przedłużeniu biegnie jej druga gałąź. Tętnica wieńcowa lewa rozpoczyna się w lewej zatoce aorty. Jej krótki pień biegnie między lewym uszkiem a pniem płucnym, w kierunku bruzdy wieńcowej. Dzieli się na gałąź międzykomorową przednią, a także na gałąź okalającą. Gałąź międzykomorowa przednia biegnie w bruździe międzykomorowej przedniej aż do koniuszka serca. Na jej przebiegu znajdują się: żyła wielka serca, naczynia chłonne oraz gałązki nerwowe splotu sercowego. Gałąź okalająca w początkowym przebiegu ukryta jest pod lewym uszkiem, aby biec w bruździe wieńcowej między lewym przedsionkiem a lewą komorą na powierzchni mostkowo ? żebrowej, by przejść do powierzchni tylnej i skończyć się na powierzchni przeponowej. Na przebiegu dochodzą do niej: żyła sercowa wielka, naczynia chłonne i gałązki splotu sercowego. Oddaje ona gałęzie wstępujące do lewego przedsionka oraz zstępujące do lewej komory. Unaczynienie serca bezpośrednio związane jest z tym, w jaki sposób serce ma działać i znajduje odzwierciedlenie w pracy wszystkich komór i przedsionków serca. Jest to połączone z funkcjonowaniem układu krwionośnego jako całości. Nasze serce cały czas musi wykonywać ciężką pracę, przez co wykorzystuje dużą ilość energii. Energia jest dostarczana przez odpowiednie ukrwienie serca. Tętnice wieńcowe odpowiadają za unaczynienie naszego serca. Występuje ono w formie lewej i prawej. Serce posiada sieć licznych włókien nerwowych układu autonomicznego tworzącą splot sercowy.

Budowa wewnętrzna serca

krwionosny-4

Jeżeli chodzi o budowę wewnętrzną serca to na przekroju ściany serca wyróżnia się trzy warstwy. Są nimi: wsierdzie, śródsierdzie i nasierdzie. Wsierdzie to nic innego jak nabłonek płaski, który spoczywa na łącznotkankowej blaszce właściwej. Nabłonek ten wyściela wszystkie struktury w środku serca, przechodząc w śródbłonek naczyń. Na śródsierdzie składają się trzy główne elementy. Pierwszy z nich, szkielet serca znajduje się w podstawie serca między przedsionkami i komorami. Zbudowany jest z tkanki włóknistej, zbitej. Drugi element, mięsień sercowy to osobna mięśniówka przedsionków i komór. Odpowiedzialne są one za wiry i skurcze serca. Ostatnim elementem jest układ przewodzący serca. Układ ten reguluje rytmikę pracy serca, a także prawidłową kolejność skurczów w poszczególnych częściach serca. Kiedy mowa o nasierdziu, to należy wiedzieć, że jest to blaszka trzewna osierdzia surowiczego. To natomiast zbudowane jest z jednowarstwowego nabłonka płaskiego, który spoczywa na blaszce właściwej nasierdzia. Tkanka nasierdzia ma w sobie sporo adipocytów, czyli naczyń oraz nerwów, które biegną do wsierdzia. Te trzy elementy, czyli wsierdzie, śródsierdzie i nasierdzie mają za zadanie stymulować pracę serca, dlatego specjaliści podkreślają, iż większość wad serca uzależniona jest właśnie od tego, w jaki sposób funkcjonują powyższe elementy. Nieprawidłowości w ich budowie mogą bowiem znacząco wpływać na całość działania serca, a co za tym idzie, również na funkcjonowanie układu krwionośnego. Serce jest jednym z najważniejszych narządów w naszym ciele. Ścianki serca mają budową trójwarstwową: wsierdzia (wewnętrzna), śródsierdzia (środkowa), nasierdzia (zewnętrzna). Środkowa część zawiera szkielet serca, mięsień sercowy i układ przewodzący. Szkielet zbudowany jest z pierścieni włóknistych i trójkątów włóknistych. Układ przewodzący to: węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł przedsionkowo-komorowy, odnoga wspólna, lewa i prawa odnoga, rozgałęzienia końcowe.

Funkcje układu krążenia oraz budowa ogólna serca

krwionosny-3

Układ krążenia ma do spełnienia kilka zadań. Najważniejszą z nich jest transport. Transport ten odnosi się do: gazów oddechowych, substancji odżywczych, hormonów oraz zbędnych produktów przemiany materii. Poza tym, układ krwionośny pełni rolę odpornościową. Jest odpowiedzialny także za utrzymanie stałej temperatury ciała i uczestniczy w utrzymaniu stałego pH. Wynosi ono od 7,35 do 7,45. Centralnym narządem układu krwionośnego, który wspomaga działanie wszystkich powyżej wymienionych czynności jest serce. Ulokowane jest ono w klatce piersiowej, w śródpiersiu środkowym, wewnątrz worka osierdziowego. Serce złożone jest z dwóch przedsionków i dwóch komór. Prawy przedsionek serca odpowiedzialny jest za zebranie krwi z całego organizmu, poza płucami. Wyróżnia się sześć ścian przedsionka prawego: przednią, górną, tylną, przyśrodkową, boczną oraz dolną. Komora prawa pozwala na krążenie czynnościowe płuc. Pompuje ona krew pod niższym ciśnieniem aniżeli komora lewa. Z płuc krew zbierają cztery żyły uchodzące do przedsionka lewego. Są to: żyła płucna górna lewa, żyła płucna górna prawa, żyła płucna dolna lewa oraz żyła płucna dolna prawa. Z przedsionka lewego, przez zastawkę dwudzielną, krew przepływa do komory lewej, a stąd do aorty, która odpowiedzialna jest za odżywcze zaopatrzenie organizmu człowieka. Można po raz kolejny zauważyć, że budowa najważniejszego narządu, odpowiedzialnego za funkcje układu krwionośnego pozostaje w bezpośredniej zależności z tymi oto głównymi zadaniami. Zadaniami naszego układu krążenia jest transportowanie gazów oddechowych, rozprowadzanie produktów trawienia, witamin, transportowanie zbędnych produktów przemiany materii i hormonów oraz pełni funkcję ochronną. Dodatkowym zadaniem jest również utrzymanie stałej temperatury ciała. Układ krążenia składa się z serca, naczyń krwionośnych, żył, tętnic i naczyń włosowatych.

Budowa układu krwionośnego

krwionosny-2

Na układ krwionośny składają się serce oraz naczynia krwionośne. Serce jest pompą zalewowo ? tłoczącą, która posiada własny system dostarczania najważniejszych substancji, jakimi są naczynia wieńcowe. Naczynia krwionośne można podzielić na tętnice, żyły i sieć naczyń włosowatych. Jeśli chodzi o pracę krwiobiegu dużego, to bogata w tlen krew wypływa z lewej komory serca przez zastawkę aortalną do najważniejszej tętnicy ciała jaką jest aorta. Ta rozgałęzia się na mniejsze tętnice i tętniczki, przechodząc przez sieć naczyń włosowatych  we wszystkich narządach. Naczynia włosowate zamieniają się w drobne, jak i w większe żyłki, aż po żyłę główną górną i dolną. Krew następnie wraca żyłami, będąc już ubogą w tlen, przechodząc do prawego przedsionka serca, a następnie przez zastawkę trójdzielną wpływając do prawej komory. Działanie krwiobiegu małego oparte jest na tym, że taka odtleniona krew wypompowana zostaje z prawej komory serca przez zastawkę pnia płucnego do pnia płucnego. Ten rozgałęzia się na tętnice płucne, lewą oraz prawą. One następnie tworzą sieć naczyń włosowatych, jakie oplatają pęcherzyki płucne. Wówczas dochodzi do wymiany gazowej. Utleniona krew wraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka serca, aby następnie przez zastawkę dwudzielną wpływać do lewej komory serca. Jak więc widać, budowa układu krwionośnego silnie połączona jest z jego działaniem. Należy znać pewne zależności, by na tę sprawę mieć lepszy ogląd. Są to też podstawowe wiadomości o układzie krwionośnym. Nasz układ krwionośny jest zbudowany z serca, żył i tętnic. Możemy go podzielić na mały i duży krwiobieg. W naszym układzie można również znaleźć dwa dziwne układy krwionośne. Jest to sieć dziwna i układ wrotny. Sieć dziwna oplata wątrobę i ciałka nerwowe. Układ wrotny oplata jelita za pomocą włosowatych naczyń żylnych. Podstawowymi funkcjami układu krwionośnego jest doprowadzenie tlenu do komórek w ciele i odbieranie dwutlenku węgla od komórek.

Podstawowe informacje o układzie krwionośnym

krwionosny-1

Układ krwionośny człowieka jest układem zamkniętym. Działa na takiej zasadzie, że krew krąży w systemie naczyń krwionośnych, z kolei serce działa poniekąd jak pompa wymuszająca stały obieg krwi. Razem z układem limfatycznym to właśnie serce i naczynia krwionośne tworzą układ krążenia. Samo odkrycie krążenia krwi datuje się na rok 1628, kiedy to William Harvey w swojej pracy naukowej opisał rolę serca w procesie krążenia krwi. Metoda Harveya użyta w badaniu polegała na tym, że na ramię zakładano opaskę uciskową. Kiedy żyły nabrzmiały, naciskano je w taki sposób, aby dowiedzieć się jak najdokładniej, w którym kierunku płynie krew. Tak odkryto, że krew każdorazowo płynie w kierunku serca. Same naczynia krwionośne dzieli się na żyły, tętnice, a także naczynia włosowate krwionośne. Krew wypływa z serca tętnicami, a powraca żyłami. Im dalej znajduje się od serca, tym ciśnienie krwi jest mniejsze. Bywa, że w żyłach równa się nawet zeru. To, ciśnienie, jakie wytwarzane jest przez pulsowanie serca nie wystarczyłoby do przepchnięcia krwi przez cały krwiobieg, dlatego w momencie, w którym krew przebiega drogę w górę serce wspomaga pulsowanie tętnic. Z kolei cofaniu się krwi zapobiegają ulokowane w żyłach zastawki. Te podstawowe wiadomości na temat układu krwionośnego powinien znać każdy, by mieć mniej więcej wiedzę w temacie, jak działa sam układ. Jest to wiedza podstawowa, którą powinien posiadać każdy, by zdawać sobie sprawę, jak ważna jest rola układu krwionośnego w organizmie człowieka. W krwiobiegu dużym krew wypływa z lewej komory przez aortalną do głównej tętnicy ciała. Krew powracająca żyłami jest odtlenowana i przechodzi do prawego przedsionka serca. W krwiobiegu małym krew wypompowywana jest z prawej komory serca przez zastawkę pnia płucnego do pnia płucnego. Nasz układ krwionośny jest układem zamkniętym, w którym krew krąży w systemie naczyń krwionośnych.