Artykuły z działu: Słuch

Uwaga słuchowa

sluch-4

Uwaga słuchowa, czyli po prostu słuchanie to proces aktywny, który powiązany jest z szeregiem czynności, nie tylko bezpośrednio związanych z narządem słuchu. To umiejętność świadomego odbierania bodźców dźwiękowych. I o ile słyszenie jest czymś, co jest zależne od narządu słuchu, to słuchanie należy do takich umiejętności, które rozwijają się przez całe życie człowieka. Dlatego też i te osoby, które mają bardzo dobre wyniki w badaniu audiometrycznym, czyli takim, które pozwala określić stan słuchu danej osoby mogą mieć na co dzień problemy ze słuchaniem. Jest u nich w pewnym stopniu upośledzona uwaga słuchowa. Te osoby między innymi mogą zadawać często pytania proszące o powtórzenie wypowiedzi, jak i niedosłyszeć, jednak w ich przypadku nie będzie mieć to absolutnie niczego wspólnego z uszkodzeniem słuchu. Problemy z uwagą słuchową mogą na przykład pojawić się wtedy, kiedy ktoś przeżyje silne wstrząsy emocjonalne. Warto skupiać się na tym, by kiedy ktoś cierpi na problemy z uwagą słuchową nie bagatelizować tego, ale dążyć do znalezienia przyczyny. Później być może będzie potrzebne oddziaływanie psychologiczne. Należy po prostu znaleźć tę barierę, która normalnie słyszącej osobie nie pozwala słyszeć i odbierać rzeczywistych dźwięków w taki sposób, jak powinna ona to robić. Można również zachęcać taką osobę do większej pracy nad sobą co także powinno przynieść właściwe rezultaty. Kiedy ktoś podchodzić będzie do tego w ten sposób, szybko znajdzie możliwe do zrealizowania rozwiązanie. Mogą również wystąpić problemy z uwagą słuchową u człowieka. Objawia się to zazwyczaj kłopotami z koncentracją uwagi, braku umiejętności skupienia uwagi na głosie, czytaniem ze zrozumieniem lub w trudności w nauce języków obcych. Występuje również Centralne Zaburzenie Przetwarzania Słuchowego. Aby poprawić naszą uwagę słuchową stosuje się metodę JOHANSEN IAS i metodę Tomatisa. Obie te metody pomagają w stymulacji mózgu na odbiór i poznawanie świata.

 

Pomoc dla osób z zaburzeniem słuchu

sluch-5

W momencie, w którym uszkodzony jest słuch, uszkodzone zostają również i inne funkcje człowieka. Mogą pojawić się zaburzenia z równowagą, wzrokiem, czy emocjonalne. Dlatego w leczeniu osób z zaburzeniami słuchu najważniejsza jest na samym początku ocena zaburzeń słuchu. To od niej uzależnione jest leczenie i postępowanie rehabilitacyjne. Chodzi tutaj nie tylko o ustalenie stopnia niedosłyszenia, ale o ogólne badanie około rozwojowe, na podstawie którego będzie można ustalić kompleksowy proces leczenia oraz rehabilitację. Warto mieć na uwadze, że inne są metody u tych osób, które jeszcze nie mówią, a jeszcze tuż po rozwoju mowy. Dlatego inaczej między innymi przebiega rehabilitacja u dzieci. Bierze się bardziej pod uwagę ich cały rozwój intelektualny, jak i społeczny. Dużą pomocą okazują się być aparaty słuchowe, dzięki czemu dzieci mogą się uczyć mowy poprzez naśladownictwo. Z kolei u osób starszych można pewne wady zminimalizować, na przykład medycznie niedosłuch, kiedy to usuwa się czopy woskowiny. Warto mieć na uwadze to, że kiedy pojawiają się takie, a nie inne zaburzenia słuchowe ważne również jest to, by poza działaniami typowo ?uderzającymi? w narząd słuchu skupić się wsparciu psychologicznym zarówno chorego, jak i jego rodziny. Taka kompleksowa pomoc jest w stanie przynieść najlepsze rezultaty i gwarantuje poprawę jakości życia tej osoby, która boryka się z problemami narządu słuchu. Każdy lekarz powinien więc zadbać o komfort osoby niesłyszącej lub niedosłyszącej. Dla osób, które mają problem ze słuchem, zastosowanie aparatów słuchowych jest dużym ułatwieniem. Wcześniej takie aparaty były większe i bardziej widoczne. Obecnie zastosowana technologia pozwala tworzyć aparaty słuchowe, które mają bardzo małe wymiary i powoduje, że nie są tak widoczne. Powoduje to, że osoba, która nosi aparat słuchowy, nie czuje się już niekomfortowo.

Hałas

sluch-3

Hałas zalicza się do bardziej szkodliwych i przynoszących szkodę czynników, jeśli chodzi o działanie narządu słuchu. Badania alarmują, że wiele osób pracuje na co dzień w takich warunkach, które powodują właśnie owo narażenie na nadmierny hałas. Każdego roku w związku z tym też odnotowuje się około trzech tysięcy nowych przypadków zawodowego uszkodzenia słuchu. Dlatego ustalane są normy regulujące to, w jakich częstotliwościach pracownicy nie powinni pracować oraz w jakich mogą to robić bez trudu. Bierze się oczywiście pod uwagę to, że w środowisku pracy może występować zarówno taki hałas, który jest słyszalny, jak i hałas tonalny, który nie zawsze występuje na poziomie świadomym. Hałas, który wytwarza się na skutek działania pewnych maszyn może przyczynić się rzeczywiście do znacznego pogorszenia słuchu. Jest to hałas zarówno infradźwiękowy, jak i ultradźwiękowy. Zawodowe uszkodzenie słuchu pozostaje od wielu już lat najczęściej występującą chorobą zawodową. Z tego powodu, na całym świecie żyje około czterdziestu milionów ludzi, którzy mają uszkodzony słuch. W Polsce odnotowano aż ponad sześćset przypadków osób. W krajach wysoko uprzemysłowionych na tysiąc porodów rodzi się jedno dziecko głuche. Należy zrobić wszystko, co tylko jest możliwe, aby zapobiegać większym uszkodzeniom słuchu. Za to odpowiedzialne są poszczególne jednostki. To one muszą we właściwy sposób oddziaływać na miejsce pracy, gdyż są odpowiedzialne za zdrowie osób, które zatrudniają. Należy minimalizować hałas. Zbyt duży hałas powoduje uszkodzenia naszego słuchu. Powinniśmy przede wszystkim nie przebywać w pomieszczeniach, gdzie występuje duży hałas oraz nie słuchać głośno muzyki. Gdy w naszym otoczeniu lub w pracy występuje duży hałas, to powinniśmy używać słuchawek ochronnych. Pozwoli to ograniczyć nadmiar hałasu, co przekłada się na ochronę naszego słuchu przed tym hałasem. Warto dbać o nasz słuch.

Głuchota

sluch-1

Wyróżnia się trzy typy głuchoty. Jest to głuchota dziedziczna, wrodzona oraz nabyta. Za głuchotę dziedziczną uważa się ten rodzaj głuchoty, która występuje również u innych członków rodziny. Może ona być dominująca lub recesywna. Dominująca występuje najczęściej z innymi zaburzeniami. Ważne jest to, by pamiętać, że nie zawsze ujawnia się ona od razu po urodzeniu. Głuchota recesywna nie musi z kolei pojawiać się w każdej generacji. Za głuchotę wrodzoną odpowiedzialne są przebyte w czasie ciąży przez matkę bardzo ostre infekcje, jak i choroby zakaźne, głównie te wirusowe. Również przewlekłe choroby matki, czy jej zaburzenia hormonalne i wszelkie zatrucia mogą za to odpowiadać. Głuchota nabyta związana jest albo z wadami występującymi w okresie okołoporodowym, albo tymi, które powstały w trakcie rozwoju danego dziecka. W czasie porodu słuch dziecka jest narażony na uszkodzenia na przykład wtedy, kiedy na skutek urazów pojawią się silne krwawienia i niedotlenienie. Jest to też związane z urazami mechanicznymi, jakie mogą wystąpić w trakcie porodu. Kiedy dziecko się urodzi przyczyny powodujące głuchotę można zaliczyć do dwóch okresów rozwojowych. Do trzeciego roku życia dziecka oraz później. W pierwszą grupę zalicza się przewlekłe zapalenia ucha środkowego, zapalenie opon mózgowych, ciężkie urazy oraz zakaźne choroby dziecięce. Przyczynami od czwartego roku życia mogą być: urazy mechaniczne, urazy akustyczne, silne wstrząsy psychiczne, choroby zakaźne, czy zapalenie opon mózgowych. Przebywanie długi czas w pomieszczenia lub otoczeniach gdzie występuje duże natężenie hałasu może prowadzić do głuchoty. Dlatego powinniśmy przede wszystkim unikać takich miejsc, a gdy już musimy przebywać w tych miejscach to używać wówczas słuchawek ochronnych. Sposobem, który trzeba stosować, aby ograniczyć głuchotę jest stosowanie aparatów słuchowych. Obecne aparaty są już bardzo małe i niemal niewidoczne dla innych ludzi.

Najczęstsze przyczyny zaburzeń słuchu

sluch-2

Niektóre z typów zaburzeń słuchu mają różny charakter. Mogą one bowiem mieć charakter ustabilizowany, jak i postępujący. Są i takie, które pozwalają na wyleczenie i poprawę słyszenia, na przykład na skutek leczenia operacyjnego. Dobrze jest zapoznać się z przyczynami zaburzeń słuchu. Najczęściej wyróżnia się czynniki: dziedziczne, działające w okresie ciąży, okołoporodowe oraz te, które pojawiają się w okresie wczesnodziecięcym. Do pierwszej grupy można zaliczyć: niedosłuch skojarzony z innymi wadami, odosobnioną mutację genetyczną, czy te czynniki, które występują rodzinnie. Do drugiej, czyli do grupy czynników działających w okresie ciąży wlicza się przebyte w czasie ciąży ostre infekcje i choroby zakaźne, przede wszystkim te wirusowe. Poza tym, można jeszcze do tego zaliczyć: przewlekłe choroby matki, zaburzenia hormonalne, zatrucia i narażenia na substancje toksyczne typu rtęć czy ołów, przewlekły hałas i wibracje oraz promieniowanie radioaktywne. Czynniki okołoporodowe, mogące przyczynić się do występowania zaburzeń słuchu to: wcześniactwo, niska masa urodzeniowa, niedotlenienie okołoporodowe i zamartwica, a także choroby okresu okołoporodowego, na przykład zakażenia, czy nasilona żółtaczka. Czwarta grupa czynników, czyli te, jakie działają w okresie wczesnodziecięcym dotyczy ciężkich zakażeń posocznicą czy zapalenia opon mózgowo ? rdzeniowych, częstych zapaleń uszu, urazów głowy, urazów akustycznych, chorób neurologicznych oraz przyjmowania niektórych leków ototoksycznych. Najczęstszymi zaburzeniami naszego słuchu jest przede wszystkim hałas. W obecnym świecie dookoła nas występuje cały czas duży hałas. W miarę możliwości powinniśmy unikać przebywania w takich miejscach lub stosować odpowiednie słuchawki ochronne, lub zatyczki. Gdy niestety uszkodzimy nasz słuch to będziemy zmuszeni do korzystania z aparatu słuchowego. Obecnie te aparaty są bardzo małe w porównaniu do lat wcześniejszych co powoduje, że są niewidoczne.

Lateralizacja słuchowa

sluch-4

Lateralizacja słuchowa odrywa znaczną rolę, kiedy chodzi o sam proces tego, jak człowiek słyszy. Każdy człowiek, jak wiadomo posługuje się w przeważającej części jedną ręką. Zazwyczaj jest to ręka prawa. Taka swoista preferencja ma również miejsce, kiedy chodzi o nogi, oczy, ale także i uszy. I to właśnie w przypadku uszu jest zazwyczaj przez ludzi nieuświadomione. Mało kto po prostu zdaje sobie z tego sprawę. Badania przeprowadzane jednak przez naukowców w ostatnich latach dowiodły, że prawe ucho słyszy trochę inaczej niż ucho lewe. Jest to powiązane ściśle z tym, że prawa i lewa półkula mózgu odpowiedzialne są za inne umiejętności. W lewej półkuli, zwanej też racjonalną, znajdują się ośrodki mowy. Prawa półkula jest za to niewerbalna, bardziej emocjonalna. To tutaj lokalizuje się wyobraźnię przestrzenną, czy tak ważne procesy emocjonalne. Obie te półkule są ze sobą ściśle połączone, dzięki czemu w codziennych sytuacjach człowiek może reagować w taki, a nie inny sposób. Za prawidłową fizjologiczne lateralizację uważa się tę prawouszną. Osoby z niej robiące użytek odbierają w pierwszej kolejności część informacji, co jest w końcu ważne, kiedy chodzi o powszechne komunikowanie się. Z kolei te osoby, które mają lateralizację lewouszną najpierw odbierają nieuświadomione zabarwienia emocjonalne. Może to wpływać niekorzystnie, jeśli brać pod uwagę konkretny proces komunikowania się. Lewouszność może doprowadzić do zaburzeń głosu i mowy, przede wszystkim w stresujących sytuacjach. Nasze uszy nie słuchają w sposób jednakowy. Prawo ucho słucha inaczej niż lewe. Powodem takiego zjawisko jest to, że nasze półkule w mózgu posiadają różne funkcje. Lewe ucho przetwarza informacje wolnej i mniej precyzyjniej niż ucho prawe. Lewe ucho gorzej wychwytuje i przekazuje dźwięki do mózgu niż ucho prawe. Dlatego osoby, które posiadają lewe ucho jako dominujące są w gorszej sytuacji.

Zmysł równowagi

sluch-5

Receptory zaliczające się do zmysłu równowagi znajdują się bezpośrednio w uchu, w związku z czym warto też poznać podstawowe informacje na temat tego zmysłu. Kanały półkoliste, a także woreczek i łagiewka, umiejscowione w przedsionku są odpowiedzialne za odbiór informacji o ruchu i położeniu ciała. To właśnie te części tworzą narząd równowagi. Kanały półkoliste to trzy łukowato wygięte kanały, znajdujące się w trzech płaszczyznach, które są do siebie prostopadłe. Znajduje się w nich płyn, który wyścielony jest orzęsionym nabłonkiem zmysłowym. Kiedy człowiek ruszą głową w którąkolwiek stronę płyn ten przemieszcza się wtedy przynajmniej w jednym kanale, podrażniając receptory. Dzięki temu, kanały półkoliste pozwalają odbierać wiadomości o ruchu obrotowym oraz o przyspieszeniu kątowym. Woreczek i łagiewka, poza tym, że zawierają płyn oraz nabłonek, wyposażone są jeszcze w kryształki węglanu wapnia, zwane otolitami. To one w trakcie ruchów głowy uciskają poszczególne komórki zmysłowe. Tym samym, woreczek i łagiewka mają za zadanie rejestrować informacje o przyspieszeniu liniowym, a także o prędkości poruszania się ciała ludzkiego. Wiadomości z tych obu części narządu równowagi przekazywane są do mózgu. Tam też następuje ich analiza oraz pobudzenie mięśni w celu zachowania właściwej pozycji ciała, kiedy zajdzie taka potrzeba. Zmysł równowagi jest ważny, dlatego w trakcie występowania jego zaburzeń człowiek nie porusza się jak powinien. Często związane jest to z zaburzeniami słuchu. Zmysł naszej równowagi może zostać zaburzony przez następujące choroby: choroba Ménière’a, zapalenie błędnika, wędrujące otolity, uszkodzenie błony bębenkowej, nerwiak nerwu słuchowego. Gdy nie chcemy mieć problemów z naszym słuchem lub z naszą równowagą to powinniśmy dbać o nasz słuch. Unikajmy miejsc o wysokim hałasie, a gdy już musimy tam przebywać to używajmy słuchawek ochronnych.

Uszkodzenie narządu słuchu

sluch-3

Ucho ludzkie, a ogólniej rzecz mówiąc narząd słuchu, jest wrażliwy na częstotliwości od szesnastu do dwudziestu tysięcy Herców. Warto wiedzieć, że częstotliwość powyżej piętnastu Herców jest słyszalna tylko i wyłącznie przez dzieci. Na pewne dźwięki bowiem, w określonych latach życia dorośli po prostu nie reagują. Najbardziej czułe ucho jest wtedy, kiedy otrzymuje impulsy o częstotliwości od dwóch do trzech tysięcy Herców. Górna granica natomiast wynosi od stu dziesięciu do stu dwudziestu decybeli. Wówczas człowiek odczuwa już charakterystyczny ból w uszach. Możliwe jest również uszkodzenie narządu słuchu. Szczególnie, kiedy przy takich dźwiękach spędza się wiele czasu i często. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do niedającego się naprawić uszkodzenia słuchu. Typowo fizjologiczne zmiany słuchu związane są zarówno z wiekiem, jak i z płcią. Przyjmuje się, że mężczyźni przestają słyszeć o wiele szybciej niż kobiety. Uszkodzenie słuchu zależy w takiej samej mierze od czynników zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Mogą to być czynniki typowo genetyczne, jak i uszkodzenie może wystąpić na skutek choroby lub urazu. Wyróżnia się cztery stopnie uszkodzenia słuchu: lekkie, umiarkowane, znaczne i głębokie. Klasyfikacji tej dokonuje się, mierząc ubytki w decybelach, robiąc to też osobno dla każdego ucha. Głuchota to całkowite zaniknięcie czynności narządu słuchu. Jako, że w uchu znajdują się receptory zmysłu równowagi, często zaburzeniom słuchu towarzyszą również i  zaburzenia równowagi. Nasze ucho jest ważnym elementem naszego ciała. Niestety urząd słuchowy również możemy uszkodzić. Powodami uszkodzenia naszego słuchu może być słuchanie zbyt głośnej muzyki, przebywanie w pomieszczeniach o wyższym natężeniu hałasu czy uszkodzenie w wyniku choroby, czy w czasie wypadku. Dbanie o nasz narząd słuchowy jest bardzo istotne. Musimy przede wszystkim stosować słuchawki ochronne, gdy jesteśmy w miejscu, gdzie występuje duży hałas.

Fizjologia narządu słuchu

sluch-2

To, że człowiek słyszy dźwięki jest tak naprawdę wynikiem czterech przekształceń energii. Na samym początku do małżowiny dociera akustyczna fala dźwiękowa, jaką są tak naprawdę drgające części powietrza. To one zostają przekształcone w energię mechaniczną . Jest to możliwe dzięki współpracy błony bębenkowej oraz kosteczek słuchowych. Pewna partia bodźców dźwiękowych jest w stanie dotrzeć wprost do zewnętrznego przewodu słuchowego, pewna część tymczasem odbija się od małżowiny usznej. Drgania przenoszone są wzdłuż ucha zewnętrznego, aż do błony bębenkowej. Przy zmianie ciśnienia jest ona wprawiana w ruch, przekazując fale do ucha środkowego. Kolejno, młoteczek, kowadełko i strzemiączko przekazują te drgania do owalnego ślimaka. Kolejna przemiana energii odbywa się już w uchu wewnętrznym. W wyniku nacisku na owalną ściankę ślimaka ciśnienie wewnątrz przewodu ślimakowatego zmniejsza się bądź zwiększa. Znajdujący się tam płyn pobudza błonę podstawną ślimaka. Trzecie przekształcenie związane jest z ruchami błony podstawnej. Jest  one przyczyną wyginania się komórek rzęsatych, które przekształcają fale akustyczne na elektryczne. Zostają pobudzone komórki nerwowe, a poszczególne impulsy biegną wprost do ośrodków słuchu zlokalizowanych w mózgu. Są to jądra ślimakowate pnia mózgu. Jako, że są one skrzyżowane na wysokości śródmózgowia treści z jednego ucha mogą być przekazywane do obu półkul mózgowych. Impulsy elektryczne docierają do kory słuchowej, dzięki czemu człowiek może słyszeć. Nasz system słuchowy jest na drugim miejscu w rankingu złożoności anatomicznej. Na pierwszym miejscu znajduje się nasz układ wzrokowy. Nasze ucho składa się z ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. Głównym zadaniem ucha zewnętrznego jest ochronna pozostałych części naszego ucha. W ucho wewnętrznym znajduje się najważniejszy element naszego ucha, czyli ślimak.

Anatomia narządu słuchu

sluch-1

Ucho, a raczej narząd słuchu występuje tylko i wyłącznie u kręgowców. Odbiera on poszczególne fale dźwiękowe, następnie przekształcając je w drgania, a te z kolei w impulsy nerwowe. Ucho odpowiedzialne jest również za zmysł równowagi. Jak więc widać, ma bardzo doniosłą rolę do spełnienia, w związku z czym dobrze będzie się zapoznać z tym, jak ono jest zbudowane. Ucho ludzkie można podzielić na trzy części. Mianowicie, są to: ucho zewnętrzne, ucho wewnętrzne oraz ucho środkowe. Dla ludzkiego oka dostępną widzialną częścią jest ucho zewnętrzne. Składa się na nie: małżowina uszna, zewnętrzny przewód słuchowy posiadający gruczoły woskowinowe oraz elastyczna błona bębenkowa. Ucho środkowe to przestrzeń zawierająca najmniejsze kosteczki, jeśli chodzi o ciało człowieka. Są to: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Ucho środkowe posiada też specjalną trąbkę słuchową zwaną trąbką Eustachiusza. To ona łączy ucho z gardłem. Trzecia wyodrębniona część, ucho wewnętrzne to wypełniony płynem ślimak. Przez sam jego środek przechodzi błona podstawna. To na niej znajduje się narząd spiralny Cortiego oraz przedni, tylny i boczny przewód półkolisty. To w tych trzech przewodach ulokowany jest zmysł równowagi, a raczej jego receptory. Od ślimaka pochodzi nerw ósmy, zwany przedsionkowo ? ślimakowym. Z kolei, spiralny narząd Cortiego posiada komórki rzęsate, zwane także receptorowymi, włoskowatymi i zmysłowymi. Są to receptory słuchowe. To do nich przylegają zakończenia dwubiegunowych komórek nerwowych. W uchu za odbieranie dźwięków odpowiedzialne są: okienko owalne, okienko okrągłe i ślimak. Nasz narząd słuchu odpowiada również za naszą równowagę. Jest ona możliwa dzięki kanałowi półkolistemu, woreczkowi i łagiewka. Dlatego musimy dbać o nasz słuch w największym stopniu jak jest to możliwe. Powinniśmy unikać miejsc, gdzie występuje duży hałas lub nosić wtedy słuchawki ochronne.