Miesięczne archiwum: Czerwiec 2014

Funkcje układu kostnego

kosci-4

Układ kostny człowieka spełnia wiele ważnych funkcji. Najważniejszą z nich jest to, że nadaje on ciału człowieka odpowiedni kształt oraz stanowi jego podporę. Szkielet to podstawa ciała, bez niego człowiek byłby bezkształtny, ponieważ większość organów w ciele jest miękka. Funkcja wspierająca jest więc najważniejsza. Kości osłaniają również najważniejsze narządy ludzkiego organizmu, tym samym skutecznie go ochraniając. Za to zadanie odpowiedzialna jest klatka piersiowa, czaszka czy kości miednicy. Układ kostny, jako że jest twardy i odporny na uderzenia zabezpiecza ważne organy wewnętrzne takie jak mózg, rdzeń kręgowy, serce i płuca. Poza tym, kości mogą magazynować sole mineralne, wapń oraz brać udział w tworzeniu się krwi. Te związki mineralne tworzą masę kostną. Kiedy w organizmie brakuje wapnia jest on uwalniany właśnie z kości. Produkcja białych i czerwonych krwinek odbywa się w czerwonym szpiku kostnym, czyli tam gdzie ulokowany jest mostek, łopatki i kręgi. W reszcie kości znajduje się żółty szpik kostnym, czyli komórki tłuszczowe. Kolejną funkcją szkieletu jest ruch. Stawy i mięśnie, czyli ruchome połączenia kości tworzą razem system, który za zadanie ma kontrolować ruchy człowieka. Dlatego mówi się, że ciało działa poniekąd na zasadzie dźwigni. Jak widać, funkcje szkieletu rzeczywiście są nad wyraz istotne. Bez niego nie byłoby możliwe normalne funkcjonowanie człowieka. W związku z tym, dobrze jest mieć świadomość tego, jak on działa. To znaczący układ w ciele ludzkim. Najważniejszą funkcją naszego układu kostnego jest podporą naszego ciała za pomocą szkieletu. Również do niego doczepione są nasze kości. Nasz układ kostny odgrywa też rolę w trakcie poruszania się i przenoszenia siły mięśni. Chroni ważne narządy w naszym ciele takie jak mózg, rdzeń kręgowy czy serce. W nim znajduje się również wiele ważnych pierwiastków takich np. wapń, który stanowi 99% zawartego w naszym organizmie.

Budowa układu kostnego

kosci-5

Układ kostny stanowi poniekąd ?rusztowanie? każdego człowieka. Z tego względu dobrze jest zaznajomić się z jego budową. Dzięki temu będzie można zrozumieć wiele mechanizmów odpowiadających za to, jakie ludzki szkielet spełnia funkcje. Układ kostny człowieka zbudowany jest ze specjalnych komórek kostnych, które razem tworzą tak zwane ?listewki kostne?. Kości zbudowane są z elementów organicznych oraz nieorganicznych. Składnikiem organicznym kości jest głównie białko. Dzięki niemu kości są sprężyste. Ogólnie, składniki organiczne stanowią około trzydzieści procent budulca kości. Składnikami nieorganicznymi są sole mineralne, jakie wpływają bezpośrednio na wytrzymałość kości. Te z kolei stanowią około siedemdziesięciu procent budulca kości. W układ kostny człowieka wlicza się nieco ponad dwieście kości. Szkielet dzieli się na szkielet osiowy i szkielet kończyn. W skład szkieletu osiowego wchodzą: czaszka, kręgosłup i klatka piersiowa. W szkielet kończyn zalicza się: kości obręczy barkowej, kości obręczy miednicowej oraz kości kończyn. Kości można podzielić biorąc pod uwagę ich kształt. Wyróżnia się wówczas: kości długie, kości krótkie, kości płaskie, nieregularne oraz pneumatyczne. Co bardzo ciekawe, przez całe życie człowieka dwieście sześć kości wchodzących w skład układu kostnego człowieka cały czas zmienia swoją budowę, jak i kształt. Największą zmianę na tym polu można zauważyć w okresie dojrzewania. Z kolei, w około trzydziestym roku życia kości uzyskują swoją maksymalną masę. Nasz układ kostny zbudowany jest z tkanki kostnej oraz tkanki chrzęstnej, która występuje w niewielkiej ilości. Głównym elementem są kości, które utworzone są z żywej tkanki kostnej. Osteocyty odpowiadają za odżywienie kości, osteoklasty za rozpuszczanie i trawienie tkanki kostnej, a także osteoblasty, które budują kości. Dzięki tym komórką nasze kości są w ciągłej przebudowie. Naukowcy szacują, że około 10% masy kostnej w naszym ciele w ciągu roku jest wymieniane.

Wrażenia wzrokowe

wzrok-1

Bardzo fascynującym tematem jest ten, który odnosi się bezpośrednio do wrażeń wzrokowych. To właśnie dzięki tym wrażeniom specjaliści są w stanie dowiedzieć się, co widzą poszczególne, badane osoby. Na tej podstawie można wysuwać wiele cennych wniosków, które przydają się w dziedzinie medycyny, jak i też szeroko pojętej nauki. Jednym z podstawowych zadań, które na przykład przyczynia się do różnicowania barw jest zadanie polegające na tym, aby określić, jaką barwę się widzi. Inne ćwiczenia polegają na wyszukiwaniu plam bądź też określaniu ich liczby. Poza tym, do dziedziny wrażeń wzrokowych zalicza się też wszystkie informacje, jakie ma się o poszczególnych barwach. Jedna z nich to przykładowo to, że biało światło powstaje po połączeniu promieni trzech barw: czerwonej, zielonej i niebieskiej. Są one nazywane podstawowymi barwami światła. W zasadzie, białe światło to w rzeczywistości mieszanina tychże trzech barw podstawowych. To one, łącząc się w przeróżne pary dają w efekcie różne barwy, takie jak żółta czy brązowa, które są barwami wtórnymi. Wrażenia wzrokowe pozwalają na określenie wielu spraw. Każdy może więc tak naprawdę za ich pomocą uzgodnić, co na dany moment najbardziej wchodzi w zakres jego zainteresowań. Tym samym, można też z powodzeniem określić, co interesuje nas w obrębie działania narządu wzroku. Jest to szeroka dyscyplina, gdzie każdy będzie mieć możliwość znaleźć coś dla siebie. Pewne treści rzeczywiście potrafią być dla wielu osób ciekawe, i to z wielu powodów. Nasze oko jest w stanie rozróżnić ok. 500 kolorów szarości. Jeżeli weźmiemy pod uwagę wielkość do realizowanej pracy, to mięśnie oczu w naszym ciele są najsilniejsze. Nasze oczy rozróżniają do około 10 milionów kolorów. Przy odpowiednich i dobrych warunkach jesteśmy zauważyć obiekt z odległości 22 kilometrów. Przy oku mogą pojawiać się kurze łapki, co jest spowodowane tym, że skóra wokół oka szybciej się starzeje.

Ciekawostki na temat narządu wzroku

wzrok-2

Wiele osób na co dzień bardzo interesuje się narządem wzroku. W związku z tym, na pewno dobrze będzie się zapoznać z paroma informacjami na jego temat, które może nie zawsze są wszystkim znane. Jedną z nich jest to, że każdy człowiek w przeciągu dziesięciu sekund mruga przynajmniej jeden do dwóch razy. Każde z naszych mrugnięć trwa mniej więcej około jedną trzecią sekundy. Można więc obliczyć, że w czasie dwunastogodzinnego dnia mrugamy około dwudziestu pięciu minut. Z kolei noworodki w ogóle nie mrugają. Czynność ta pojawia się u nich około szóstego miesiąca życia. Inną ciekawostką jest to, że chociaż uważamy, że płaczemy wtedy, kiedy jest nam smutno, to tak naprawdę nikt nie wie, z jakiego powodu się tak dzieje. Wydmuchujemy za to nos podczas płaczu, ponieważ łzy spływają tam przez przewód nosowo ? łzowy. Dobrze będzie też wiedzieć o tym, że dzięki regularnemu spożywaniu marchewki nasz wzrok przystosuje się do lepszego widzenia w ciemności. Jest tak dlatego, bowiem witamina A, która znajduje się w marchewce pobudza pręciki znajdujące się w siatkówce do lepszej pracy. Jeżeli zaś ktoś chce dbać o swoje oczy profilaktycznie, zapobiegając tym samym powstawaniu wad wzroku, to powinien w swojej diecie uwzględnić kapustę i inne zielone warzywa. Znajdujące się w nich witaminy są w stanie to zagwarantować. Również mało kto jest zorientowany, że oko człowieka może widzieć do nawet aż dziesięciu milionów różnorakich odcieni i barw. Niestety, nie jesteśmy w stanie zobaczyć ultrafioletu. Nasze oko waży około 8 gramów. Wzór każdej tęczówki jest unikalny, nawet u bliźniąt. Na dodatek tęczówka lewego oka jest inna niż w prawym. Oko jest ochraniane przez rzęsy, których jest około 150. Nasze oko może również pokazywać, jaki jest stan naszego organizmu. Opuchnięte oczy mogą świadczyć o problemach z nerkami, a sińce pod oczami mogą oznaczać odwodnienie organizmu. Łzy z naszych oczu zaczynają pojawiać się w trakcie płakania dopiero od około 2 miesiąca życia.

Jaskra i zaćma

wzrok-4

Jaskra i zaćma należą do tych wad wzroku, które także bardzo często się zdarzają. Jaskra pojawia się wtedy, kiedy pojawia się więcej wodnistej cieczy między rogówką a tęczówką. Wówczas wzrasta ciśnienie w oku. Obraz rozmazuje się. Nieleczona jaskra może doprowadzić nawet aż do ślepoty. Zależnie od konkretnego rodzaju jaskry, jak i od przebiegu tej choroby stosuje się dwa podejścia lecznicze: albo jest to leczenie zachowawcze albo chirurgiczne. Leczenie zachowawcze polega na używaniu środków, które mają za zadanie zwęzić źrenicę albo zmniejszyć wydzielanie wodnistej cieczy. Leczenie operacyjne z kolei oparte jest na odtwarzaniu dróg odpływu tejże cieczy wodnistej. Na pewno osoby chorujące na jaskrę powinny unikać sytuacji, w których narażeni są one na stres. Nie mogą również stosować używek. Niewskazana jest dla nich już i słaba kawa naturalna, czy też i tym bardziej mocna herbata. Osoby te powinny unikać noszenia szkieł przeciwsłonecznych. Zaćma, druga z omawianych chorób jest zmętnieniem soczewki, znanym jako katarakta. Osoby na nią chore widzą postrzegane obrazy jakby za mgłą. Zaćma rozwija się stopniowo, tak naprawdę przez wiele lat może być nawet bezbolesna i niezauważalna. Można się jej pozbyć poprzez zniszczenie zmętniałej soczewki. Wówczas skuteczne okazują się być ultradźwięki czy kriochirurgia. Na miejsce zniszczonej soczewki zakłada się taką, która jest zrobiona z plastiku. Warto wiedzieć, że pionierem w kriochirurgii był Polak, profesor Tadeusz Krwawicz z Lublina. Zaćma to choroba, która może być wrodzona, ale także nabyta. Wywoływać ja może cukrzyca, uraz gałki ocznej, promieniowanie. Jaskrę można leczyć za pomocą leków przeciwjaskrowych, które mają obniżać ciśnienie wewnątrzgałkowe. Te obie choroby oczu występują coraz częściej. Spowodowane jest to starzeniem się społeczeństwa. Aby temu zapobiegać, należy regularnie kontrolować swoje oczy w celu wczesnego wyłapania początku jaskry lub zaćmy.

Astygmatyzm

wzrok-3

Niewłaściwy kształt gałki ocznej przyczynia się do powstania wady wzroku jaką jest astygmatyzm. Zazwyczaj ta wada występuje albo z krótkowzrocznością albo z dalekowzrocznością. Przyjmuje się, że rogówka powinna mieć równomiernie rozłożone krzywizny, podobnie do kształtu piłki. U niektórych jednak ludzi rogówka swoim kształtem przypomina taj jakby bardziej piłkę do rugby. I to właśnie te osoby cierpią na astygmatyzm. Kiedy ktoś cierpi na tę konkretną przypadłość, to jego oko nie ma możliwości zogniskować właściwie promieni świetlnych. Zależnie od zniekształceń rogówki, tych wrodzonych, jak i nabytych w czasie przewlekłych chorób bądź też po operacjach chirurgicznych powstaje niezborność nadwzroczna lub krótkowzroczna. Wówczas też w jej wyniku pojawiają się zniekształcenia odnośnie widzianych przez człowieka obrazów. Oko zezuje wtedy, kiedy patrzy w inną stronę aniżeli to oko, na jakie widzi się prawidłowo. Przeważnie dzieje się to w kierunku nosa bądź na zewnątrz. Czasem może się to też odbywać w górę lub w dół. Zazwyczaj spowodowane jest to niewłaściwą pracą mięśni poruszających gałką oczną. W celu zachęcenia oka zezującego do pracy, zakrywa się to oko, które widzi wyraźnie. Jeśli zaś to nie pomaga to wówczas stosuje się okulary lub leczenie chirurgiczne. U dzieci najczęstszą przyczyną astygmatyzmu jest zez bądź przebyte urazy. U dorosłych może pojawić się jaskra lub zaćma. Jedno jest pewne, wad wzroku nie należy bagatelizować. Należy być pod kontrolą doświadczonego okulisty. Astygmatyzm jest uznawany za jedną z 3 najczęstszych wad wzroku. W zdrowym oku promienie światła są skupione na siatkówce w jednym miejscu. U osób chorych na astygmatyzm promienie są skupiane w dwóch punktach, co jest powodem nieostrego obrazu. Objawami tego schorzenia oprócz zamglonego widzenia jest także częsty ból głowy, mrużenia i tarcie oczu, częste mruganie. W celu potwierdzenia astygmatyzmu jest konieczne badanie okulistyczne. Należy regularnie odbywać takie badanie.

Krótko – i dalekowzroczność

wzrok-5

Krótkowzroczność i dalekowzroczność, zwana też nadwzrocznością to najczęstsze wady wzroku u ludzi. Krótkowidzami są te osoby, które nie widzą obiektów znajdujących się daleko, a osoby dalekowzroczne nie dostrzegają zaś wyraźnie tych, jakie ulokowane są w ich pobliżu. Wady te najczęściej spowodowane są niewłaściwym ułożeniem gałki ocznej. Oko ludzkie bowiem, żeby widzieć perfekcyjnie, musi mieć kształt okrągły. Tymczasem, gałka oczna krótkowidzów jest dłuższa, a dalekowidzów krótsza. Ciekawe jest to, że u niemowląt i małych dzieci występuje nadwzroczność fizjologiczna. Wynika ona z małego rozmiaru gałki ocznej. Naturalnie, w miarę jej powiększania się, kiedy to następuje rozwój fizyczny dziecka nadwzroczność zmniejsza się. Jeśli chodzi o skorygowanie krótkowzroczności i dalekowzroczności to można to łatwo osiągnąć poprzez ciągłe noszenie szkieł okularowych bądź też kontaktowych. U osób z nadwzrocznością używa się soczewek skupiających, wypukłych. Oznaczane są one znakiem ?+?. U krótkowidzów używa się soczewek wklęsłych, rozpraszających. Te z kolei oznaczone są jako ?-?. W ostatnich latach też naukowcy odkryli nową metodę , która ma wyleczyć krótkowzroczność. To trwałe, chirurgiczne spłaszczenie rogówki. Osoby z krótkowzrocznością bądź dalekowzrocznością przede wszystkim muszą przystosować się do swojej wady wzroku. Dzięki coraz nowszym technikom leczenia można liczyć, iż w najbliższym czasie ich funkcjonowanie będzie o wiele prostsze, niż miało to miejsce jeszcze jakiś czas temu. Osoby, które mają krótkowzroczność bądź dalekowzroczność, powinny regularnie odbywać badania okulistyczne. Celem takich badań jest sprawdzenie, czy wada wzroku się powiększyła, czy jest na stałym poziomie. Pozwala to odpowiednio dobierać okulary korekcyjne bądź szkła kontaktowe. Obecnie coraz więcej ludzi ma wadę wzroku. Często również wada pojawia się u osób w starszym wieku, co przymusza je do noszenia odpowiednich okularów.

Ruch gałek ocznych

Każdy człowiek w normalnych warunkach najlepiej może odbierać postrzeganą rzeczywistość poprzez centralną część siatkówki. Jest to umożliwione dzięki temu, że możemy ruszać tak samo swobodnie gałkami ocznymi jak poruszać możemy w różnych kierunkach głową. W ten sposób wyraźnie można zobaczyć te przedmioty, jakie na dany czas interesują nas też w największym stopniu. Tak szeroki zakres ruchu spowodowany jest tym, że gałką oczną porusza sześć mięśni. Oczy są też chronione przed różnego rodzaju urazami. Znajdują się bowiem w zagłębiu kostnym, czyli w oczodole. Oczodół wysłany jest miękką tłuszczową tkanką. Dlatego, w czasie kiedy upadniemy bądź też jeśli ktoś nas uderzy, to szybciej uszkodzeniu ulegnie oczodół aniżeli samo oko. Przednia część oka, jak i wewnętrzna część powieki posiadają przezroczystą błoną śluzową, którą fachowo nazywa się spojówką. Spełnia ona dwie funkcje, mianowicie ma za zadanie ochraniać przednią część oka, jak i ją czyścić. Z tego powodu łzy wytwarzane są przez gruczoły łzowe leżące w zewnętrznym kąciku oka, gdzie przepływają do kącika wewnętrznego. W momencie, w którym do oka dostanie się na ten przykład kurz gruczoły produkować będą więcej łez, aby wyeliminować zanieczyszczenia. Zaciskamy też powieki w ochronie przed jaskrawym światłem, bądź aby wystrzegać się zanieczyszczeń znajdujących się w naszym otoczeniu, które to mogłyby uszkodzić rogówkę. Przed brudem i potem mogą też skutecznie oczy ochraniać nasze brwi i rzęsy. Funkcja gałek ocznych jest znacząca. Dlatego warto i należy dbać o nasze gałki oczne. Aby oko było również odpowiednio nawilżane warto pomyśleć o odpowiednich kroplach do oczu. Mają one za zadanie oczyścić oko ze zbędnych zanieczyszczeń i pomóc w nawilżeniu oka. Suchość oka może powodować zaczerwienienia i pieczenie oka, co powoduje dyskomfort. Nasze powieki i rzęsy mają za zadanie ograniczyć dostęp zanieczyszczeń do oka. Warto również stosować okulary ochronne, które pomagają to zrealizować.

Praca czopków i pręcików

wzrok-2

Praca czopków i pręcików jest ważna, kiedy chodzi o całościowe funkcjonowanie narządu wzroku. Te sto trzydzieści milionów światłoczułych komórek, z których zbudowana jest siatkówka pozwala bowiem człowiekowi między innymi odbierać poszczególne barwy. Pręciki w jasnym świetle tak jakby ?zamykają się?, jednak warto wiedzieć, że czopki pracują nadal. Wtedy, gdy światło zanika, pręciki znowu stają się aktywne. Nie dochodzi do tego tak natomiast od razu. Można to już spostrzec chociażby po tym, że kiedy wchodzimy do pomieszczenia wprost ze słonecznej ulicy nasze oczy potrzebują trochę czasu, żeby do tej zmiany się przystosować. Tak samo, kiedy wystawimy się ponownie na działanie promieni słonecznych, możemy być chwilę oślepieni. Pewna choroba siatkówki powoduje ślepotę, gdyż pręciki i czopki ulegają zniszczeniu, nie działając prawidłowo. Naukowcy cały czas pracują nad tym, jak wyleczyć to nietypowe schorzenie. Powracając do czopków, skupione są one na małym obszarze, dołku środkowym, który leży w plamce żółtej. Otacza go większość pręcików. Z kolei na pozostałej części siatkówki rozrzucone są także czopki. W środku żółtej plamki jest przerwa w siatkówce, zwana ?ślepą plamką?. To w tym miejscu, w trakcie padania na nie promieni świetlnych, nie zostaje wywołany jakikolwiek efekt. Nie każdy o tym wie, że mamy w swoim polu widzenia taki obszar, a istnieje on rzeczywiście. Praca czopków i pręcików jest ważna, kiedy chodzi o działanie oczu, szczególnie pod względem rozróżniania barw. Czopki i pręciki znajdujące się w siatkówce mają istotny wpływ na to, co widzimy. Rolą czopków w siatkówce jest odbieranie barw. Największe ich zagęszczenie znajduje się w plamce żółtej, która znajduje się w środku oka i sprawia, że jest miejscem, gdzie najostrzej widać. Natomiast dzięki pręcikom możemy widzieć na czarno-biało, wiemy jaki rozmiar ma obiekt, na który patrzymy i widzimy dobrze jego zarysy.

Budowa siatkówki i gałki ocznej

wzrok-4

Osobny artykuł poświęcony został dokładniej budowie oka, jednak warto poświęcić więcej uwagi temu, jak prezentuje się siatkówka i co dzięki niej jest możliwe. Również interesujące jest funkcjonowanie gałki ocznej. Warto o tym wiedzieć. Oczywiście, wystarczą pobieżne informacje, które już i tak w stanie są każdemu uświadomić, jak ważny jest dla każdego człowieka narząd wzroku. Siatkówka składa się z około stu trzydziestu milionów światłoczułych komórek. Są to pręciki i czopki. Różnią się one między sobą tym, że pręciki są bardziej wrażliwe na czynnik światła, jednak nie rozróżniają barw, poza zieloną i niebieską. Czopki zaś różnicują kolory, pozwalając człowiekowi pewne rzeczy widzieć ostrzej. Nie pracują one jednak wtedy, kiedy jest mniej światła. Z tego powodu, kiedy się ściemnia człowiek widzi mniej kolorów. Obraz jest zazwyczaj odbierany w tonacji niebieskiej i zielonoszarej. Wtedy pracują tylko pręciki. Nie bez powodu Francuzi określają więc porę wieczorową ?niebieską godziną?. Gałka oczna jest jędrna  i jednocześnie gęsta. Swój kształt posiada dzięki galaretowatej substancji ją wypełniającej, czyli dzięki ciału szklistemu. W oczodole mocuje oko szypuła, wewnątrz której znajduje się nerw wzrokowy. To on odpowiedzialny jest za przenoszenie informacji z oka do mózgu. Kiedy ktoś jest dalekowidzem niewyraźnie postrzega te przedmioty, jakie znajdują się w jego bliskim położeniu. Dzieje się tak dlatego, że gałka oczna jest zbyt krótka. Promienie świetlne zatrzymują się wówczas za siatkówką. Ludzka siatkówka zawiera około 6 mln czopków i 100 milionów pręcików. W siatkówce występują też inne rodzaje neuronów takie jak: komórki dwubiegunowe i komórki zwojowe siatkówki. Pręciki w siatkówce są bardzo wrażliwe na natężenie światła i umożliwiają na widzenie czarno-białe. Czopki znajdują się w centralnej części rogówki i umożliwiają na widzenie w różnych barwach.